การเลือกที่นั่งและทิศทางของคู่บ่าวสาวในพิธีแต่งงาน


ข้อมูล เรื่อง 121 ภูมิปัญญา จังหวัดอุดรธานี

ภูมิปัญญาด้านความเชื่อประเพณีหรือตำนาน

ชื่อเรื่อง   การเลือกที่นั่งและทิศทางของคู่บ่าวสาวในพิธีแต่งงาน

ชื่อผู้ให้ข้อมูล นางไสว  วงจันทร์เรือง                  อายุ  59  ปี

ที่อยู่  บ้านเลขที่  160  หมู่  1  ตำบลบ้านตาด  อำเภอเมือง  จังหวัดอุดรธานี

สัมภาษณ์เมื่อ  วันที่23  สิงหาคม  2556

ประวัติ หรือเนื้อหา

ความสำคัญของการเลือกที่นั่งและทิศทางของคู่บ่าวสาวในพิธีแต่งงาน เพื่อความเป็นสิริมงคล และเป็นความเชื่อของชุมชนที่สืบทอดกันมาแต่โบราณกาลจนกลายเป็นจารีตที่ต้องปฏิบัติหากทำไม่ถูกฮีตรอย (จารีต) จะเกิดอัปมงคลแก่ชีวิต   การเลือกที่นั่งและทิศทางของคู่บ่าวสาวในพิธีแต่งงานนี้เป็นความเชื่อของชุมชนไทยพวน บ้านกลางใหญ่ ตำบลกลางใหญ่ อำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี

วิธีการดำเนินการพิธีกรรมหรือหลักคำสอน

เมื่อคู่บ่าวสาวตกลงสู่ขอแต่งงาน การกำหนดวันแต่งผู้ใหญ่จะไปหาฤกษ์ยามจากพระภิกษุสงฆ์ผู้ใหญ่ที่ตนนับถือหรือจากอาจารย์ (จาร) ผู้รู้ฤกษ์ยามให้หาฤกษ์ให้ เมื่อได้ฤกษ์ยามแล้ว ในวันแต่งก็จะแห่เจ้าบ่าวมาบ้านเจ้าสาว และให้เจ้าบ่าวไปนั่งรอเจ้าสาวอยู่ในห้องพิธีที่เตรียมพาขวัญ(บายศรี) ไว้สำหรับสู่ขวัญ ได้ฤกษ์เฒ่าแก่ที่เป็นคู่ผัวเดียวเมียเดียวจะไปจูงเจ้าสาวจากที่ซ่อนตัวอยู่ในห้องมาที่ห้องพิธีจากนั้นจะนำบ่าวสาวมานั่งหน้าพาขวัญ (พานบายศรี หรือขันบายศรี)

ก่อนนั่งจะต้องดูทิศก่อนเพื่อเลือกที่นั่งตามทิศให้เป็นมงคลโดยเฒ่าแก่ผู้รู้จะเป็นคนพิจารณา จากโคลงหลาวเหล็กว่า อาทิตย์ ศุกร์ – ตก เสาร์ จันทร์ – ออก อังคาร พุทธ – เหนือ พฤหัส – ใต้   อาทิตย์ ศุกร์ – ตก หมายความว่า

วันอาทิตย์,วันศุกร์ หลาวเหล็กจะอยู่ทิศตะวันตก การทำมงคลใดๆใน ๒ วันนี้อย่านั่งหันหน้าไปทางทิศตะวันตกเป็นอันขาด เพราะจะถูกหลาวเหล็กทิ่มแทง เป็นอัปมงคล คู่แต่งงานจะอยู่ด้วยกันไม่ยืด
เสาร์ จันทร์ – ออก การทำการมงคลใดๆ ใน ๒ วันนี้ จะนั่งหันหน้าไปทางทิศตะวันออกไม่ได้ หลาวเหล็กจะทิ่มแทงไม่เป็นมงคล

อังคาร พุธ – เหนือ วันอังคาร วันพุธ หลาวเหล็กอยู่ด้านทิศเหนือ การกระทำมงคลใดๆ อย่าได้นั่งหันหน้าไปทางทิศเหนือเพราะจะเกิดอัปมงคลแก่ตน

พฤหัส – ใต้ ก็เช่นเดียวกัน วันนี้หลาวเหล็กอยู่ด้านทิศใต้ จึงไม่ควรนั่งหันหน้าไปทางทิศใต้ อันเป็นทิศอัปมงคล

ประโยชน์

เป็นความเชื่อของชุมชนไทพวนที่สืบทอดกันมาแต่โบราณกาล และนับเป็นฮีต (จารีต) ที่สำคัญในวิถีชีวิตของชุมชน และนับเป็นวัฒนธรรมที่ดีงามของชุมชน

 

ภาพถ่ายประกอบ

กด้ดปหกปิด

ผู้เก็บข้อมูล  อาจารย์นวรัตน์ บุญภิละ

 

Facebook Comments

Have any Question or Comment?

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *