“พ่อล่าม แม่ล่าม”


 

ข้อมูล เรื่อง 121 ภูมิปัญญา จังหวัดอุดรธานี

ภูมิปัญญาด้านความเชื่อประเพณีหรือตำนาน

ชื่อเรื่อง           “พ่อล่าม แม่ล่าม”

ชื่อผู้ให้ข้อมูล   ยายแซว สุวรรณไตร    อายุ   82  ปี

ที่อยู่ บ้านเลขที่  95 หมู่14  บ้านสระแก้ว  ตำบลบ้านดุง อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี

หมายเลขโทรศัพท์ 0800072687

สัมภาษณ์วันที่    10 สิงหาคม 2556

ประวัติ วิธีการดำเนินการพิธีกรรมหรือหลักคำสอน

“ล้าม” ในสําเนียงชนชาวผู้ไท มีความหมายเดียวกับการดูแลวัวควายด้วยการล่ามไว้ด้วยเชือกโดยผู้ดูแลจะเฝ้าอยู่ไม่ห่างจากสัตว์ที่ล่ามอธิบายเพิ่มเติมว่า “ล่าม” ในความหมายของคนผู้ไท จะทําหน้าที่แทนพ่อแม่คือ พ่อแม่เป็นคนเลี้ยงดูมาจนโตแต่พ่อล่ามแม่ล่ามจะทําหน้าที่คอยดูแลหลังจากที่แยกครอบครัวแล้วคอยให้คําปรึกษาเรื่องครอบครัวและการทํามาหากิน

พ่อล่ามเป็นผู้มีบทบาทสําคัญในสังคมผู้ไทเนื่องจากเป็นผู้ที่มีครอบครัวที่มั่นคงและเป็นผู้ที่คนในชุมชนให้ความเคารพ และเป็นผู้แนะนาลูกล่ามหรือผู้ที่จะเป็นเขยใหม่ให้ขยันทํางานและอ่อนน้อมให้ความเคารพญาติผู้ใหญ่ฝ่ายหญิงสําหรับคนที่มาเป็นพ่อล่ามมาจากหลายอาชีพ เช่น ข้าราชการ พ่อค้าและเกษตรกรคนที่เป็นพ่อล่ามจะมีบทบาทต่อลูกล่ามซึ่งเป็นคู่สมรสใหม่ ทั้งก่อนแต่งและบทบาทระหว่างจัดพิธีและหลังจัดงานแต่งงานเรียบร้อยแล้ว พ่อล่ามก็ยังมีหน้าที่ดูแลคู่สมรสใหม่ ในเรื่องต่างๆ

บรรพบุราษชาวผู้ไทได้ใช้เป็นกุศโลบายการให้มีพ่อล่าม – แม่ล่ามในการเชื่อมความสัมพันธ์ของคนในครอบครัวและรักษาสัมพันธภาพของคู่แต่งงาน (บ่าว – สาว) ให้เกิดสายสมพันธ์ที่ดีต่อกันและมีต้นแบบในการยึดเป็นแนวทางในการประพฤติปฏิบัติและให้ความเคารพ เสมือนพ่อแม่ของตนอีกหนึ่งคู่ โดยเชื่อว่าภูมิปัญญานี้เกิดขนอาจเพราะความเข้าใจอย่างลึกซึ้งทางจิตวิทยาของคนโดยทั่วไปที่มองเห็นและเชื่อมั่นว่า “พ่อแม่ทุกคนยอมรักลูก” และเมื่อมีเหตุให้คู่แต่งงานที่เกิดความไม่เข้าใจกันหลังแต่งงานในช่วงเวลาที่มีปัญหาและหากไม่มีคนกลาง หรือไม่มี “พ่อล่าม-แม่ล่าม” ที่จะมาช่วยเป็นคนคอยบอกกล่าวตักเตือน รับฟังและไกล่เกลี่ยแล้วเมื่อต่างฝ่ายมีปัญหาก็อาจจะปรึกษาพ่อแม่ตนเองแล้วพ่อแม่แต่ละฝ่ายก็จะต้องเชื่อฟังและเข้าข้างลูกตนเอง ทําให้บางครั้งยากแก่การประสานความเข้าใจกัน ในบางครั้งถึงขนาดต้องเลิกรากันก็มีแต่เหตุการณ์นี้จะเกิดไม่บ่อยนักกับคู่แต่งงานที่เป็นชาวผู้ไท ที่มีความศรัทธา ในการสืบทอดประเพณีการมีพ่อล่าม-แม่ล่ามไว้

ประโยชน์

ตามประเพณีการแต่งงานของคนหนุ่มสาวชาวผู้ไทก็ยังยึดถือในขนบธรรมเนียมที่สืบทอดต่อกันมาแต่ครั้งอดีตอันยาวนานนั่นคือการทาบทามจัดหาพ่อล่ามเพื่อมาทําหน้าที่อันสําคัญในการใช้ชีวิตคู่ของหนุ่มสาวที่ตกลงปลงใจว่าจะลงเอยหรือเข้าสู่ประตูวิวาห์เพื่ออยู่ร่วมเรียงเคียงหมอนเป็นสามี-ภรรยา พร้อมที่จะสร้างครอบครัวใหม่ด้วยกันแล้ว พ่อล่าม-แม่ล่ามจะเป็นผู้ดูแลเอาใจใส่ หาวิธีการปรองดองที่มีประสิทธิภาพ เพื่อสร้างความสัมพันธ์ในครอบครัวให้มั่นคงเป็นครอบครัวที่อบอุ่น และธํารงไว้ซึ่งขนบธรรมเนียมประเพณีของชนเผ่าผู้ไทให้ดํารงสืบต่อไป

 

ภาพประกอบ

กเห

กเ้กดเื

Facebook Comments

Have any Question or Comment?

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *